Contact  |

Welke soort hulp?

Aantal begeleidingen (2017-2019, dossiers)

Eigen aan de jeugdhulp is het modulair karakter van de hulp en ondersteuning. Zorg op maat betekent dat een jongere verschillende hulpvormen kan combineren. Van diagnostiek, dagopvang, verblijf, (context)begeleiding tot aangepaste therapie.

Om die reden kunnen onderstaande cijfers niet altijd opgeteld worden en is de teleenheid voornamelijk het aantal dossiers en niet het aantal unieke kinderen en jongeren. Jongeren kunnen in het zelfde jaar verschillende dossiers lopende hebben per hulpvorm en dit ook combineren met andere hulpvormen.

We bespreken hier in eerste instantie begeleiding en verblijf, de twee grootste hulpvormen.

Begeleiding is een ambulante of mobiele hulp- en ondersteuningsvorm die gecombineerd kan worden met andere vormen van hulp. Zo krijgt iedere jongere die verblijft in een jeugdhulpvoorziening, een pleeggezin of een gemeenschapsinstelling ook de module begeleiding.

Hieronder vind je het aantal begeleidingen per sector voor de afgelopen jaren, met die nuance dat de cijfers voor het VAPH enkel slaan op de Multifunctionele Centra (MFC, NRTJ). 

Het aantal begeleidingen bij de voorzieningen jeugdhulp Opgroeien (inclusief pleegzorg) kende een grote groei: van 21.588 in 2017 tot 23.987 in 2019, een stijging met 11 procent. Ook de vertrouwenscentra kindermishandeling (VK) kenden een lichte groei. De overige sectoren zijn vrij stabiel. 

Noot: meer weten over cijfers private voorzieningen jeugdhulp Opgroeien? Check het Binc-rapport van het jaar 2019.

Noot: de cijfers van de vertrouwenscentra kindermishandeling (VK) slaan op de reguliere werking.

(Noot: beweeg met je cursor over de balkjes om de exacte waarden weer te geven)

Welke hulp: begeleiding (2017-2019, dossiers)

Aantal dossiers verblijf (2017-2019, dossiers)

Kinderen en jongeren kunnen voor kortere of langere tijd buiten hun eigen huis worden opgevangen, (uithuisplaatsing). Dit kan in een residentiële voorziening uit diverse sectoren of in een pleeggezin. Ook deze module kan gecombineerd worden met andere hulpvormen waardoor cijfers niet kunnen opgeteld worden.

Hier zien we dat vooral pleegzorg enorm gegroeid is de afgelopen jaren: van 7.693 dossiers in 2017 naar 9.038 in 2019, een stijging met 17 procent. Het is ook de eerste optie bij (jonge) kinderen bij uithuisplaatsing.

De andere sectoren zijn quasi gelijk gebleven.

Welke hulp: verblijf (2017-2019, dossiers)

Bronnen:
VAPH: geïntegreerde registratietool, VZ Jeugdhulp Opgroeien: BINC, CKG: Registratiesysteem CKG’s, VK: Registratiesysteem VK’s, CGG: Beleidsinformatie Zorg en Gezondheid, CAW: We-dossier, GI: DOMINO, Internaten: registratie door het GO!

 

Welke Niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp (NRTJ) werd opgestart (2019)

De toegang tot de meer intensieve (niet-rechtstreeks toegankelijke) vormen van jeugdhulp verloopt via de intersectorale toegangspoort. Het merendeel van de opgestarte hulp (6.740 in 2019) betreft hulp in een jeugdhulpvoorziening. Een beperkt aantal opstarten betreft een persoonsvolgend aanbod, zoals een persoonlijke assistentiebudget (PAB) of een persoonsvolgende convenant (PVC). Tot slot kent de toegangspoort in een aantal complexe trajecten ook extra middelen toe (IPH).

Welke soort NRTJ hulp werd opgestart

De opgestarte hulp voor een NRTJ-voorziening kunnen we verder opsplitsen per sector. Er zijn voor de voorzieningen jeugdhulp (inclusief pleegzorg) het grootste aantal opstarten.

Binnen NRTJ: verdeling per sector

Bron: Insisto

Hulp voor jongeren in verontrusting, via overheid (2019)

De overheid probeert de toegang tot hulp te faciliteren wanneer er sprake is van verontrusting. Een ondersteuningscentrum jeugdzorg (OCJ) of  vertrouwenscentrum kindermishandeling (VK) kan in situaties van maatschappelijke noodzaak (Mano) cliënten motiveren om hulp te zoeken en hen hierin ondersteunen. Een sociale dienst jeugdrechtbank (SDJ) kan de jeugdrechter adviseren met betrekking tot het opstarten van gedwongen jeugdhulp.

Onderstaande grafiek toont het aantal unieke kinderen en jongeren in verontrusting opgesplitst naar 'dossier opgestart voor of tijdens 2019', en dit zowel voor de sociale diensten jeugdrechtbank (SDJ), een ondersteuningscentra jeugdzorg (OCJ) en de vertrouwenscentra kindermishandeling (VK). in totaal ondersteunen de SDJ's 16.322 kinderen en jongeren in verontrusting; de OCJ's 12.238 kinderen jongeren, en de VK's 2.534 kinderen en jongeren (mano).

Meer weten over verontrusting en de werking van OCJ en VK? Lees hier meer

Aantal jongeren in verontrusting (OCJ, SDJ, VK Mano 2019)

De gemandateerde voorzieningen (OCJ en VK) behandelen dossiers waarbij onderzocht wordt of bij verontrustende situaties het maatschappelijk noodzakelijk (Mano) is om in te grijpen. Er wordt getracht om een doorverwijzing naar het parket (die een jeugdrechter kan vorderen) zo veel mogelijk te vermijden door positief en oplossingsgericht te werken (onder meer via Signs of Safety). Toch blijkt het in een aantal gevallen noodzakelijk om het parket in te schakelen. Voor het OCJ gaat het om 805 dossiers en bij het VK om 327. De overgrote meerderheid wordt echter zelf opgevolgd via casemanagement: het OCJ (of het VK) neemt de regie en organisatie van de hulpverlening dan op zich. Dat was zo in 2019 voor 2.181 dossiers (voor OCJ) en 706 dossiers (voor VK).

 

Resultaat opgestarte procedures Mano: OCJ-VK

De sociale diensten jeugdrechtbank adviseren en ondersteunen jeugdrechters in het opmaken en uitvoeren van een maatregel. Slechts bij een kleine minderheid (15 procent) gaat het over jongeren die een delict plegen. In 85 procent van de situaties gaat het over jongeren in verontrusting. Het aantal kinderen en jongeren in verontrusting neemt toe, van 14.102 in 2017 naar 14.897 in 2019. Een stijging met 5 procent.

Opvallender is de sterke stijging van het aantal kinderen en jongeren dat per hoogdringendheid door het parket wordt aangemeld bij het SDJ en waarvoor er meteen een jeugdrechter gevorderd wordt. In zo'n dringende situatie is een voorafgaande beoordeling door een gemandateerde voorziening niet nodig. In die categorie valt een stijging te noteren van 845 naar 1165 tussen 2017 en 2019, of een stijging van 37 procent.

Meer weten over de werking van de sociale diensten jeugdrechtbank? Klik hier

Meer weten over cijfers en trends jeugddelinquentie? Klik hier

aantal kinderen en jongeren met een lopende maatregel verontrusting bij SDJ

Bron: Domino en Registratiesysteem VK’s