Contact  |

Actieplan Jongvolwassenen

De afgelopen jaren zijn er extra inspanningen geleverd om de overgang tussen jeugdhulp en volwassenhulp vlotter te laten verlopen. Het actieplan jongvolwassenen speelde daar op in, met een reeks concrete initiatieven en maatregelen: (onder meer):

  • Voor jongvolwassenen, voor wie na de jeugdhulp vervolghulp noodzakelijk blijft, worden specifieke acties opgezet. Zo zijn begin 2019 in Vlaanderen en Brussel 87 plaatsen binnen kleinschalige wooneenheden, de zogenaamde co-housingprojecten, van start gegaan. Daar wonen 4 tot 6 jongvolwassenen (van 16 tot 25 jaar) met weinig of geen ondersteunende context samen. Ze kunnen rekenen op toezicht en ondersteuning door een begeleider.
  • In 2019 zijn ook de (bijkomende) erkenningen voor burgerinitiatieven van start gegaan. Deze dragen bij aan het creëren van duurzame contexten bij kwetsbare jongvolwassenen, door het inschakelen van vrijwilligers onder coaching, supervisie en intervisie van professionals. 
  • De mogelijkheden van voortgezette jeugdhulp na de 18de verjaardag zijn verruimd. Zo kunnen een aantal typemodules in de jeugdhulp nu worden ingezet tot 25 jaar

Die inspanningen zien we ook weerspiegeld in een stijgend gebruik, op vrijwillige basis, door jongvolwassenen (18-25 jaar) van de voortgezette jeugdhulp, cijfers voorzieningen jeugdhulp Opgroeien (OVBJ met en zonder verblijf en pleegzorg). Het totaal is daar gestegen van 2.572 in 2017 naar 3.422 in 2020, een stijging met 33 procent op 4 jaar tijd.

Vooral de stijging bij pleegzorg is frappant. Van 1.040 in 2017 naar 1.591 in 2020; een stijging met 52 procent, met die nuance dat hier ook de cijfers voor volwassen pleeggasten (met een handicap of psychische aandoening) meegeteld zijn. Dat zijn er ongeveer 230.

Aantal jongvolwassenen in voortgezette jeugdhulp, Opgroeien (18-25 jaar)

Ook bij de intersectorale toegangspoort zien we een stijging in het aantal aanvragen voor NIet-Rechtstreeks Toegankelijke Jeugdhulp bij voorzieningen en pleegzorg
De aanvragen voor +18 jarigen zijn gestegen met 21,9% van 2017 tot 2020. De aanvragen voor -18 jarigen zijn gestegen met 4,7%.
Het aandeel van +18 jarigen op het totaal aantal vragen is geëvolueerd van 10,8% naar 12,4% op die vier jaar tijd.

Aanvragen 18+ via toegangspoort (NRTJ, voorziening en pleegzorg)

Aanvragen 18+ versus totaal aantal aanvragen -18 via toegangspoort (NRTJ)

De dezelfde trend zien we voorlopig bij de recente intersectorale module jeugdhulpverlaters. Daar is er een stijging van 149 in het eerste jaar 2019 naar 320 in 2020.

Lees ook hier het interview met Shari Robijns van het CAW Halle-Vilvoorde over deze nieuwe module en het vermijden van dak-en thuisloosheid van jongeren die uit de jeugdhulp komen.

Aantal jeugdhulpverlaters ondersteund en geholpen bij het CAW met extra middelen (teleenheid dossiers, alle begeleidingen)

Trajecten Jongvolwassen ACT Opgroeien

In elke regio bij de afdeling ACT van Opgroeien is er een team continuïteit dat aanspreekbaar is voor die jongeren waar de overgang van jeugdhulp naar zelfstandig leven, als zorgwekkend of complex wordt beschouwd en waarbij er geen (evidente) link meer is met een hulpaanbod. 

Het opzet is om continuïteit te realiseren in deze trajecten waarbij de opmaak of activatie van ondersteuningsplannen wordt gefaciliteerd, met aandacht voor alle levensdomeinen. Waar nodig organiseert ACT rondetafelgesprekken en zit die ook voor.

Wat leren we uit de cijfers?
In 2020 ontvingen de teams continuïteit in totaal 156 vragen naar ondersteuning (145 nieuwe vragen en 11 ‘heraanmeldingen’). In 48% (n= 75) werd casemanagement opgestart. Er worden geen vaste termijnen gehanteerd, het mandaat loopt zolang het nodig is. In 2020 stellen we vast dat we daarom nog 23 behartigd hebben die reeds gestart zijn in 2018 (n= 10) en 2019 (n= 13).
Bekijken we het aantal behandelde dossiers globaal dan merken we voor 2020 een lichte terugval t.o.v. 2019. In totaal boden we in 2020 vanuit de teams continuïteit ondersteuning aan 98 jongvolwassenen tussen de 16 en 24 jaar. Naast nieuwe opstarten werden er ook 44 trajecten beëindigd in 2020. Continuïteit van hulp werd voor deze jongvolwassenen voornamelijk gerealiseerd a.d.h.v. afstemming, coördinatie van hupverlening of door het maken van een ondersteuningsplan op maat. 
Het volledige verslag van de werking jongvolwassenen bij ACT kan je hier raadplegen.

Trajecten jongvolwassenen (ACT, Opgroeien, 2017-2020)

Ondersteuning jongvolwassenen met een handicap

Jongvolwassenen met een (vermoeden van) handicap kunnen ook na hun 18de beroep doen op ondersteuning via onder meer Rechtstreeks Toegankelijke Hulp, PAB of via individuele materiële bijstand (IMB). Via alle vormen opgeteld bieden de VAPH-diensten in totaal aan 9.907 (in 2019: 10.209) jongvolwassenen tussen 18 en 25 jaar ondersteuning.

Wanneer een persoon met een handicap meerderjarig wordt, komt meestal de vraag welke ondersteuningsmogelijkheden er nog zijn als de jeugdhulp stopt. Om de verderzetting van de reeds lopende hulp te waarborgen, kan een multifunctioneel centrum ook na de leeftijd van 18 of 21 jaar verder ondersteuning blijven bieden. Onder bepaalde voorwaarden kan dit zelfs tot en met 25 jaar. Ook kunnen de teams jeugdhulpregie van de intersectorale toegangspoort een aantal instrumenten inzetten om antwoorden te vinden op ondersteuningsvragen binnen (complexe) dossiers. 

Bij de niet rechtstreeks toegankelijke hulpverlening voor volwassenen met een handicap spreken we van een persoonsvolgend budget (PVB). In 2020 hadden al 2.448 jongvolwassenen tussen 18-25 jaar een PVB ter beschikking bij volwassen ondersteuning.