Contact  |

Kinderen en jongeren met een handicap

Er zijn verschillende vormen van ondersteuning voor kinderen en jongeren met een handicap. We bespreken hier de Rechtstreeks Toegankelijke Hulp (RTH); de ondersteuning in een Multifunctioneel centrum (MFC), het persoonlijke assistentiebudget (PAB), de individuele materiële bijstand (IMB) en het basisondersteuningsbudget (BOB), voor kinderen en jongeren met een handicap tot 25 jaar.
De volledige combinatietabel van 2019 en 2020 kan u hier vinden. In afwijking van de kerncijfers voor jeugdhulp, zetten we hier ook BOB bij en nemen we voor RTH 25 jaar als leeftijdsgrens. De cijfers geven op 31/12/2020 weer welke kinderen op dat moment nog een openstaand dossier hebben en wijken op die manier licht af van de kerncijfers jeugdhulp waarbij alle unieke kinderen en jongeren geteld zijn die in de loop van 2020 ondersteuning kregen via het VAPH.

Rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH)

Rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) is beperkte, handicapspecifieke ondersteuning in de vorm van begeleiding, dagopvang of verblijf voor wie af en toe hulp nodig heeft. De rechtstreeks toegankelijke hulp verloopt niet via de intersectorale toegangspoort of het VAPH. Wel direct via een zorgaanbieder. 

In totaal werden in 2020 16.583 kinderen en jongeren ondersteund via RTH, dat is een lichte daling in vergelijking met 2019 (17.558). De daling doet zich voor in bijna leeftijdscategorieën, behalve voor de jongste kinderen (0-5 jaar). De lastige corona-situatie verklaart grotendeels de daling bij de RTH; een aantal gezinnen hebben niet de stap gemaakt of verhoogde drempels ervaren om in coronatijden RTH op te starten

(In deze cijfers zijn ook de jongvolwassen tot 25 jaar meegenomen, net als ook de jonge kinderen waarbij een globale individuele ondersteuning (GIO) loopt)

Aantal kinderen en jongeren met een handicap (RTH)

Multifunctioneel centrum (MFC)

Een multifunctioneel centrum (MFC) richt zich tot personen met een handicap tot en met 21 jaar (uitzonderlijk verlengbaar tot 25 jaar) die nood hebben aan specifieke ondersteuning. Voor ondersteuning van een multifunctioneel centrum is een jeugdhulpbeslissing van de intersectorale toegangspoort. Een multifunctioneel centrum biedt begeleiding, dagopvang, verblijf.

De specifieke werking diagnostiek (OBC) en intensieve behandeling (GES+) ging begin 2020 over naar Opgroeien, wat de daling verklaart van het aantal begeleide kinderen en jongeren; van 9.261 in 2019 naar 8.642 in 2020.

 

Aantal kinderen en jongeren met een handicap (MFC)

Persoonlijke assistentiebudget (PAB)

Een stijgende groep (ouders van) kinderen en jongeren met een handicap verkiest om geen of slechts minimaal gebruik te maken van het aanbod van de voorzieningen. Zij verkiezen de ondersteuning thuis te organiseren. Om ook aan hun vraag tegemoet te komen, is het persoonlijke assistentiebudget (PAB) ontwikkeld. De aanvraagprocedure verloopt via de intersectorale toegangspoort.

Er zijn op 31 december 2020 in totaal 1.038 actieve PAB-budgethouders tot en met 21 jaar, ieder jaar komen er zo'n 200 extra budgetten bij, afhankelijk van het uitbreidingsbeleid dat daarvoor voorzien is.

Het hoogste aantal PAB-gebruikers bevindt zich nog steeds in de leeftijdsgroep 12-17 jaar (962 personen). Ook de groei bij de jongvolwassenen met een PAB is opvallend, de leeftijdsgrens is in 2018 verlegd naar 22 jaar. Bij de laatste toekenningsrondes speelde het criterium van lang wachtenden zwaarder door. Dat gecombineerd met het feit dat kinderen ouder worden, maakt dat er in de jongste doelgroep een relatieve daling zichtbaar is.

 

Actieve budgethouders, nieuwe PAB-vragen, toegekende PAB's

Leeftijdsverdeling budgethouders PAB

Hulpmiddelen en aanpassingen kunnen helpen om activiteiten waarbij iemand moeilijkheden ondervindt, uit te voeren. Het VAPH geeft tegemoetkomingen voor hulpmiddelen en aanpassingen. Minderjarigen die nog niet erkend zijn door het VAPH als persoon met een handicap, moeten hun eerste aanvraag voor hulpmiddelen indienen bij de intersectorale toegangspoort.

In 2020 is het totaal aantal ondersteunde kinderen en jongeren via IMB quasi gelijk gebleven. 8.112 in 2020 tegenover 8.118 in 2019. De grootste groep is de jongvolwassenen (18-25 jaar).

 

Aantal kinderen en jongeren met een handicap (IMB)

Basisondersteuningsbudget (BOB)

Het zorgbudget voor mensen met een handicap (basisondersteuningsbudget) is bedoeld voor personen met een erkende handicap en een beperkte ondersteuningsnood. Het zorgbudget is een vast bedrag van 300 euro per maand dat uitbetaald wordt door de zorgkassen.

Het aantal kinderen en jongeren met een BOB is het afgelopen jaar quasi gebleven (10.418 in 2019, 10.266 in 2020). Ook hier is de grootste groep de jongvolwassenen (18-25 jaar).

Kinderen en jongeren met een handicap (BOB)

Bron: VAPH, Insisto